พืชพรรณ ภายในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของมูลนิธิชัยพัฒนา

พืชพรรณ ภายในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของมูลนิธิชัยพัฒนา ฐานข้อมูลพืชพรรณไม้ภายในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของมูลนิธิชัยพัฒนา

ชะอม ชื่อสามัญ : Climbing Wattle

สแกน QR CODE

แหล่งที่มาและประวัติพันธุ์

ชื่อ : ชะอม

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Acacia pennata (L.) Willd.

ชื่อวงศ์ : Fabaceae

ชื่อสามัญ : Climbing Wattle

ชื่ออื่น : ผักหละ ผักหา ผักย่า ผักขา ฝ่าเซ็งดู่ พูซูเด๊าะ โพซุยโดะ อม

ลักษณะประจำพันธุ์ทางพฤกษศาสตร์

ชนิด/ประเภท -
ราก -
ต้น ต้น เป็นไม้พุ่มที่มีขนาดย่อม เป็นพืชยืนต้นมีอายุหลายปี มีลำต้นเดี่ยว ลำต้นมีลักษณะกลมๆ ลำต้นและกิ่งก้านจะมีหนามแหลม ลำต้นแข็งและเหนียว มีลำต้นสีเขียว หรือสีเขียวปนน้ำตาล
ใบ ใบ ใบ คล้ายรูปรี ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ มีสีเขียวขนาดเล็ก มีก้านใบย่อยแตกออกจากแกนกลางใบ ใบย่อยมีขนาดเล็ก มีประมาณ 13-28 คู่ ออกตรงข้ามกัน ใบย่อยจะหุบในเวลาเย็น และแผ่ออกเพื่อรับแสงตอนกลางวัน ใบอ่อนหรือส่วนยอดของใบจะมีกลิ่นฉุน จะมีกลิ่นเฉพาะตัว
ดอก ดอก ดอกเป็นช่อออกตามซอกใบ มีขนาดเล็ก กลีบดอกจะมีสีขาวถึงขาวนวล ก้านช่อดอกจะสั้น แตกกิ่งช่อดอกตรงปลาย
ผล ผล มีลักษณะเป็นฝัก (Dehiscent fruit) ลักษณะฝักจะมีขนาดเล็กแบนยาว เมื่อฝักอ่อนมีสีเขียว เมื่อฝักแก่จะมีสีน้ำตาล ภายในจะมีหลายเมล็ดในฝักแบนยาว ผักชะอมมีรสมัน
เมล็ด เมล็ด มีหลายเมล็ดอยู่ในฝักแบนยาวภายใน เมล็ดมีลักษณะยาวรี ผิวเรียบ เมื่อเมล็ดดิบมีสีเขียวเข้ม เมื่อเมล็ดสุกจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม

ข้อมูลอื่นๆ

การกระจายพันธุ์ : เป็นพรรณไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในแถบประเทศเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นิยมปลูกกันในหลายประเทศทั่วไป



การขยายพันธุ์ : การปักชำ การเพาะเมล็ด การตอนกิ่ง หรือการโน้มกิ่งลงดิน ส่วนมากนิยมใช้วิธีการเพาะเมล็ด เนื่องจากได้ต้นชะอมที่แข็งแรง ทนทานต่อสภาพแวดล้อม และยังมีหนามมากกว่าการปลูกด้วยวิธีอื่นๆ



การเพาะปลูก : การปลูกวิธีการเพาะเมล็ด เราจะต้องนำเมล็ดพันธุ์มาแช่น้ำไว้ 1 คืน แล้วจะนำถุงพลาสติก มาใส่ดินร่วนปนทราย แล้วจะนำเมล็ดชะอมประมาณ 2 เมล็ด มาใส่ฝังลงผิวดินกลบจนมิด แล้วรดน้ำวันละครั้ง อย่าให้แฉะจนเกินไป เมื่อเมล็ดงอกก็ย้ายลงดิน โดยปลูกระยะต้นห่างกันประมาณ 50 เซนติเมตร ระยะห่างของแถวประมาณ 1 เมตร ชะอมชอบชื้น แต่ไม่ชอบแฉะ เพราะจะทำให้รากเน่าตายได้ จะนิยมยกร่อง แล้วขุดหลุมปลูกบนร่อง ป้องกันน้ำท่วมขัง ทำให้รากชะอมเน่าตายได้ เมื่อปลูกช่วงแรกให้รดน้ำทุกวันเช้าเย็น ต้นชะอมเป็นไม้เลื้อย

จะแตกยอดตามกิ่ง ให้ปล่อยมันเลื้อยทอดยอดไปเรื่อยๆ โดยเราจับลำต้นชะอม ให้ทอดยอดสูงจากพื้นดินประมาณ 50 เซนติเมตร แล้วใช้เชือกมัดไว้กับหลักที่ปักไว้ เมื่อปลูกชะอมได้ประมาณ 3 เดือน ชะอมเริ่มโตเต็มที่ ให้รดน้ำวันเว้นวัน



การเจริญเติบโต : การปลูกในฤดูร้อน จะเจริญเติบโตได้ดีกว่าในฤดูฝน เพราะเมล็ดชะอมมีโอกาสเน่าได้สูง



ประโยชน์ : ราก แก้ท้องเฟ้อ ขับลมในลำไส้ แก้อาการปวดเสียวในท้องได้ดี ใบอ่อนและยอดอ่อน นำมารับประทานเป็นอาหารและปรุงอาหาร จัดเป็นพืชผักที่มีวิตามินเอสูงที่สุด